ผมหลงไหลในศิลปชิ้นนี้ เหมือนโดยมนต์สะกด ทุกครั้งที่ได้ดูปลากัด ไม่ได้เป็นแค่เพียงสัตว์เลี้ยง ในขวดแก้วเท่านั้น แต่มันเป็นการสอนให้รู้ถึงการต่อสู้ และมันก็เป็นความจริง ที่หนีไม่พ้น เพราะคนเราเกิดมา ก็ต้องต่อสู้เช่นกัน ถึงแม้ว่าการต่อสู้ของปลากัด จะไม่เหมือนกับการต่อสู้ของคน เหตุผลในการต่อสู้อาจจะต่างกัน เพราะการต่อสู้ของคนเราทุกวันนี้ เป็นการต่อสู้โดยใช้อุบาย ทำลายล้างกันไม่รู้จักจบสิ้น ถึงแม้ว่าจะมีปรัชญาว่า "ผู้ที่มีชีวิตอยู่ได้ คือผู้ที่ต่อสู้" ก็ตาม          

        แต่การต่อสู้ก็ควรเป็นการ ต่อสู้อย่างเป็นธรรม อย่างเช่นปลากัดมักจะต่อสู้กันแบบตัวต่อตัว แล้วยังเปิดโอกาส ให้คู่ต่อสู้ที่พ่ายแพ้หลบหนี ออกไปจากบริเวณที่มันอาศัยอยู่ ผมไม่เคยเห็นว่าในธรรมชาติ ปลากัดจะไล่ล่าคู่ต่อสู้ของมัน จนถึงแก่ความตาย เหมือนอย่างกับคนเราในทุกวันนี้ ด้วยเพราะเหตุนี้เอง ทุกครั้งที่ผมผ่านไปยังสวนจตุจักร ผมมักจะแวะเวียนไปบริเวณ ที่เขาขายปลากัดทุกครั้ง ที่มีโอกาสไปเพื่อรำลึกถึงวันวาน ในอดีตที่ผ่านมา และเพื่อขอบคุณ ที่ปลากัดได้สอนถึงการต่อสู้ให้กับผม สอนว่าถึงแม้ว่าเราเกิดมาเป็นคน ก็จำเป็นที่จะต้องมีเขี้ยวเล็บ ไว้ช่วยเหลือตัวเอง เพราะฉะนั้น สำหรับผมปลากัด จึงเป็นอะไรที่มากกว่า "สัตว์เลี้ยงในขวดแก้ว"