การเคลื่อนไหวและการทรงตัว

การเคลื่อนไหวและการทรงตัว ปลาแหวกว่ายดำน้ำ หรือผุดจากระดับลึกขึ้นสู่ผิวน้ำ อย่างรวดเร็วได้ก็โดยอาศัยครีบ และกล้ามเนื้อลำตัวเป็นสำคัญ ปลาที่ว่ายน้ำเร็ว เช่น ปลาทู หรือปลาทูนา มีการโบกพัดของหาง และการยืดและหดของกล้ามเนื้อ ข้างลำตัวสลับสัมพันธ์กันไปดีมาก ทำให้ปลาเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้โดยรวดเร็ว

ครีบต่าง ๆ ของปลา นอกจากจะมีส่วนที่ช่วย ในการเคลื่อนไหว ของปลาแล้ว ยังมีหน้าที่พยุงและรักษาการทรงตัว ของปลาในน้ำ เวลาปลาว่ายน้ำเร็วครีบต่าง ๆ จะหุบลงหรือยุบลงทอด แนบตามตัวของปลา ทั้งนี้เพื่อให้ลู่ตามน้ำ และความต้านทานน้อยลง ครีบหางทำหน้าที่ เปรียบเสมือนหางเสือ ของเรือเมื่อต้องการจะหยุด ครีบอกและครีบท้อง จะกางออกต้านน้ำ ครีบอื่นก็จะแผ่ออกทำหน้าที่ทรงตัวพร้อมกัน

ครีบต่าง ๆ ของปลาแบ่งออก ได้เป็นสองประเภทใหญ่ ๆ คือ ครีบคู่ (paired fins) และครีบเดี่ยว (median fins)

สำหรับครีบคู่ในปลาส่วนใหญ่มีสองคู่ด้วยกัน คือ ครีบอก (pectoral fins) และครีบท้อง (pelvic หรือ abdominal fins) ซึ่งครีบทั้งสอง เปรียบได้เหมือนขาหน้า และขาหลังของสัตว์สี่เท้าบนบก ครีบอกตั้ง อยู่ถัดจากกระพุ้งแก้มของปลา

โดยอาจอยู่สองข้าง ของลำตัวทั้งซ้าย และขวาหรืออยู่ค่อนมาทาง ด้านล่างของลำตัวแล้วแต่จำพวกของปลา ที่ตั้งของครีบท้องมักมีส่วน สัมพันธ์กับตำแหน่ง ที่ตั้งของครีบอก ในปลากระดูก แข็งชั้นต่ำคือ ปลาที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลง รูปร่างจากแบบปกติ ทั่วไปมากนัก เช่น ปลาหลังเขียว ปลาเข็ม


ตำแหน่งของครีบท้องจะอยู่ชิดส่วนสันท้องทางด้านหน้าของรูทวาร (anus) ส่วนตำแหน่งของครีบอกจะอยู่ต่ำหรือค่อนมาทางด้านล่างของลำตัว ในปลากระดูกแข็งชั้นสูง คือปลาที่มีการเปลี่ยนแปลงของรูปร่าง และลักษณะไปจากแบบทั่วไปไม่ว่าน้อย หรือมากตำแหน่งของครีบท้อง จะอยู่ตรงบริเวณหน้าอกของปลา (thoracic position) ใต้ครีบอกซึ่งอยู่ถัดสูงขึ้น ไปข้างลำตัว เช่น ปลาทู ปลาม้า หรืออยู่เลยค่อนไปทางข้างหน้าของครีบอก คืออยู่ที่ตรงบริเวณคอหอยของปลา (jugular position) เช่น ปลาจำพวกปลาบู่ เป็นต้น ครีบอกของปลาจำพวกปลากระเบน มีความสำคัญในการเคลื่อนไหว ในน้ำเป็นอย่างมาก แต่ในปลาหลายชนิดครีบคู่ มีหน้าที่เฉพาะเพื่อการ ทรงตัวในน้ำปลาบางจำพวก เช่น ปลาในวงศ์ปลานกกระจอก (Exocoetidae) ครีบอกมีขนาดใหญ่มาก ใช้ช่วยพยุงตัวให้ปลาถลาขึ้นพ่นน้ำร่อนไปได้ไกล ๆ

Made in THAILAND : www.2snake2fish.com